Xuất bản 2008:

Việc triển khai đề tài theo đăng ký còn thấp

Sáng 19/3/2009, Hội nghị tổng kết hoạt động xuất bản năm 2008 do Cục xuất bản - bộ Thông tin - Truyền thông tổ chức tại Thành phố Cần Thơ đã diễn ra với sự có mặt của đông đảo đại diện các nhà xuất bản trung ương và địa phương, các đơn vị phát hành xuất bản phẩm trong cả nước.

Mặc dù là một năm kinh tế khó khăn, biến động giá giấy ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất bản, nhưng năm 2008 các nhà xuất bản đã chủ động nguồn bản thảo, liên kết xuất bản, đảm bảo số lượng xuất bản và hiệu quả kinh tế tương đương năm 2007. Theo thống kê, năm 2008, toàn ngành xuất bản được 25.120 đầu sách với 279,913 triệu bản, trong đó sách chính trị, pháp luật chiếm 3.628 đầu sách.

Năm 2008 dư luận xã hội đã lên tiếng về một số cuốn sách có nội dung không lành mạnh, qua đó đặt ra vấn đề trách nhiệm của cơ quan quản lý, cấp phép xuất bản. Tại Hội nghị, những hạn chế, khuyết điểm của ngành trong năm qua cũng được đưa ra bàn thảo, trong đó nhấn mạnh tới việc thực hiện các quy định pháp luật về xuất bản. Một số nhà xuất bản cũng thừa nhận còn tồn tại việc đăng ký đề tài không đúng với chức năng nhiệm vụ, không đủ thông tin theo mẫu đăng ký, tự đặt tên sách, đề tài chung chung, gây khó khăn cho cơ quan quản lý. Hiện tượng dồn sách không nộp lưu chiểu, hoặc chưa nộp lưu chiểu đã phát hành cũng là một nguyên nhân khiến bộ phận “hậu kiểm” khi phát hiện “có vấn đề” thì sách đã tràn lan trên thị trường, rất khó thu hồi, và có thu hồi thì độ ảnh hưởng của nó tới xã hội là không nhỏ.

Mặc dù luật bản quyền tác giả đã thực thi, nhưng năm 2008, việc xâm phạm bản quyền trong lĩnh vực xuất bản, kể cả sách trong nước và sách dịch vẫn tiếp tục xảy ra, thậm chí có phần trầm trọng hơn so với những năm trước, đặc biệt ở các mảng sách tham khảo, sách nhạc, truyện tranh.

Đặc biệt, vấn đề gây nhiều ý kiến trong hội nghị là việc năm qua, các nhà xuất bản chỉ thực hiện được 37% so với đăng ký kế hoạch xuất bản, trong đó có nhiều nhà xuất bản đăng ký rất nhiều nhưng thực hiện rất thấp, như nhà xuất bản Tư pháp chỉ thực hiện được 23%, NXB Lao động 21%, NXB Nông nghiệp 4%... điều này cho thấy sự mất chủ động, sự đối phó, “ăn đong” còn tồn tại một cách căn bản và có chiều hướng gia tăng trong lĩnh vực xuất bản. Và nếu điều này chậm được khắc phục, hy vọng có được những tác phẩm hay, hữu ích sẽ thực sự trở nên khó khăn hơn rất nhiều.